Vroege Middeleeuwen

Het Kromme Rijngebied is aan het begin van de vroege middeleeuwen vooral bos. Er is incidenteel bevolking. Vanaf 5e eeuw komt de regio weer tot leven en dan vooral in het hoger gelegen Wijk bij Duurstede. Hier ontstaat op de splitsing van de Lek en de Rijn de handelsnederzetting Dorestad. De stad wordt de belangrijkste handelsplaats van de lage landen. Schepen varen af en aan op de Rijn naar het huidige Engeland, Denemarken, West Nederland en Duitsland.

De populariteit van Dorestad heeft tot gevolg dat de stad soms in handen is van de Franken en soms van de Friezen (woonachtig aan de westkust). De slag bij Dorestad in 689 is een bekende veldslag tussen beide groeperingen, die wordt gewonnen door de Franken. Hierna wordt het Christendom ingevoerd. Dit gebeurt vanuit Utrecht door Willibrordus en zijn monniken.

Bonifatius zet dit werk voort en zet in het jaar 715 in Dorestad zijn eerste voet aan wal in Europa. Op enkele plaatsen verschijnen kerken zoals in Dorestad, Houten en Werkhoven. Het gebied wordt ingedeeld in gouwen, waarbij Bunnik, Wulven en Vechten onder Niftarlake vallen. Tull en ’t Waal valt onder het gouw Lek en IJssel en de rest van het gebied maakte onderdeel uit van de landstreek Dorestad.

Dorestad is in de 9e eeuw doelwit van de Noormannen. Gedurende enkele jaren houden ze Dorestad en omgeving bezet. De Utrechtse bisschop is gevlucht en stelt een lijst op met de goederen die van hem zijn. Hierdoor weten we meer over het de plaatsen die er rond 863 in het Kromme Rijngebied zijn.

Na de terugkeer van de bisschop in de 10e eeuw wordt het Kromme Rijngebied verder gecultiveerd. Grote boerderijen verschijnen waar diverse arbeiders wonen. Het Kromme Rijngebied is voedselleverancier voor de groeiende stad Utrecht, die zich snel ontpopt tot het nieuwe centrum van de lage landen.

Het gouw Dorestad verandert in het gouw Opgooi, waar de Heren van Goye in het ontstane machtsvacuüm springen. Op de plek van Dorestad verschijnt een nieuwe nederzetting: Wijk bij Duurstede. De Lek is nu een serieuze rivier en vormt een harde scheiding met het gouw Teisterbant (Betuwe).