De Kromme Rijn

De Kromme Rijn bij Werkhoven

De Kromme Rijn is een rivier in het zuiden van de provincie Utrecht en stroomt van Wijk bij Duurstede naar de stad Utrecht. De rivier is ongeveer 26 kilometer lang en was vroeger de hoofdroute van de grote Europese rivier De Rijn.

De rivier is ongeveer 3000 jaar terug ontstaan en heette in die tijd De Rijn. Daarvoor stroomde rivier via Werkhoven en later via Houten. Na de zoveelste rivierverlegging rond het jaar 1000 voor de jaartelling werd de huidige route genomen. De oude routes zijn als stroomrug in het landschap van het Kromme Rijngebied zichtbaar.

Sinds ongeveer het jaar 47 na Christus vormt de Rijn de noordelijke grens van het Romeinse rijk. In die tijd was ze ongeveer 100 meter breed en liep ze langs Zeist. We spreken dan over de Romeinse Rijn. De rivier was ook een belangrijke transportroute voor de Romeinen.

In de eeuwen erna was de rivier een verbindingsroute tussen Utrecht en Dorestad. Vanaf het jaar 838 verlegde de Nederrijn haar loop en werd de Lek belangrijker. De Rijn werd smaller en verlandde steeds vaker.

In 1122 besloot de Utrechtse bisschop Godebald dat de Rijn moest worden afgedamd. Hierdoor werd het landelijke gebied beter beschermd tegen overstromingen en kon het worden ontgonnen. Langbroek en Schalkwijk zijn daardoor ontstaan. De Kromme Rijn verlandde steeds meer en Utrecht was niet meer aangesloten op een hoofdrivier. Het water stroomde verder via de Lek.

Vanaf ongeveer het jaar 1500 is de naam Kromme Rijn in gebruik. Op enkele plaatsen is de sterk meanderende rivier afgesneden. Dit gebeurde al in de middeleeuwen, maar nadat de Nieuwe Hollandse Waterlinie werd gemaakt, kreeg de Kromme Rijn de rol van inundatierivier. Om vertraging in de wateraanvoer te voorkomen, werden kanalen tussen de bochten gemaakt.

Huidige tijd

De Kromme Rijn is gemiddeld 2 meter diep en 10 tot 15 meter breed. Het verval is ruim 2 meter, van 2,70 NAP in Wijk bij Duurstede tot 0,50 NAP in Utrecht.

De Kromme Rijn trekt eerst door het open landschap van Cothen en komt via de bossen bij Beverweerd en Bunnik uiteindelijk in de stedelijke omgeving van Utrecht. Bij Cothen is een sluizen- en stuwcomplex en bij Werkhoven eveneens. Tussen Werkhoven en Utrecht is de rivier bevaarbaar.

Langs de rivier is globaal een wandelpad aangelegd. Deze begint bij de waterinlaat aan de Nederrijn en loopt door tot aan het Ledig Erf in Utrecht. Tussen Beverweerd en Utrecht is de rivier te volgen via een jaagpad. Tussen Beverweerd en Wijk bij Duurstede volgt u af en toe een andere route dan de rivier heeft.

Volg de rivier

Volg de rivier stap voor stap van Wijk bij Duurstede naar Utrecht.