Home > Geschiedenis Kromme Rijngebied >  

Geschiedenis van Langbroek

Geschiedenis Langbroek

Het gebied tussen Cothen en Doorn was eeuwenlang een laag gelegen moeras. Het gebied werd gevuld door het grondwater van de Utrechtse Heuvelrug en overstromingen van de Rijn. Met de afdamming van de Rijn bij Wijk bij Duurstede in het jaar 1122 kon het moeras worden ontgonnen. De geschiedenis van Langbroek gaat van start.

De ontginning was dan wel het initiatief van de Utrechtse bisschop, in 1126 gaf hij de ontginning in handen van het Domkapittel dat al veel gebieden rond Langbroek in bezit had. De daadwerkelijke uitvoering gebeurde door ministerialen die kolonisten aantrokken. De drooglegging gebeurde door de aanleg van de Langbroekerwetering. Vanuit hier werden kavels uitgezet naar het noorden en zuiden tot aan de Goyerwetering in het noorden en de Hoofdwetering en Landscheidingsweg in het zuiden.

Drie kernen

Langs de Langbroekerwetering ontstond een lintbebouwing van boerderijen. Op de kruising met de weg van Cothen naar Doorn ontstond rond 1300 een kerk en vervolgens het dorp Nederlangbroek. Het vormde een eigen gerecht.

In het oosten van de ontginning spreken we over Overlangbroek. Hier ontstond rond 1337 ook een kerk met bebouwing. Overlangbroek vormde eveneens een eigen gerecht. Een derde kern ontstond bij de kruising van de Bovenwijkerweg en de Langbroekerdijk. Dit buurtschap heet De Stenen Brug.

In 1599 werd een stuk van Nederlangbroek afgesplitst en omgevormd tot het gerecht Hardenbroek. In 1798 werden Nederlangbroek en Hardenbroek samengevoegd. De gemeente Langbroek ging in 1996 over in de gemeente Wijk bij Duurstede.

Kastelen en woontorens

In Langbroek zijn veel versterkte huizen te vinden, waarvan een aantal uitgroeide tot kastelen. We tellen er maar liefst 13. Het gaat om:

  • Lunenburg (13e-eeuw)
  • De Roetert (14e-eeuw, verdwenen)
  • Sandenburg (13e-eeuw)
  • Walenburg (13e-eeuw)
  • Dompselaar (15e-eeuw, verdwenen)
  • Groenestein (14e-eeuw, verdwenen)
  • Hinderstein (14e-eeuw)
  • Jagenstein (14e-eeuw, verdwenen)
  • Ten Marsche (14e-eeuw, verdwenen)
  • Noordwijk (14e-eeuw, verdwenen)
  • Weerdestein (14e-eeuw)
  • Zuijlenburg (14e-eeuw)
  • Rhodestein (17e-eeuw, verdwenen).