Op deze zonnige middag verzamelde een gezelschap van zo’n 20 personen zich in Cothen rond ‘de Toffe Peer’. Dick Zumbrink, lid van het bestuur van Tussen Rijn en Lek (bestaat 60 jaar) en lid van de jubileumcommissie, zou op deze monumentendag de laatste van de 11 dorpswandelingen in het Kromme Rijngebied doen.

De start was op de Cothense Brink; verzamelen bij de Toffe Peer. Die Toffe Peer is een bronzen peer van zo’n 60 centimeter op de plaats waar de muziektent heeft gestaan. Het onderhoud hiervan werd te kostbaar voor de gemeente Wijk bij Duurstede. Binnen in die peer ligt een lijst met namen van de 2500 inwoners van de gemeente Cothen, een herinnering aan het samenvoegen van Wijk bij Duurstede en Cothen in 1996.

Op de Brink staan ook nog twee T-boerderijen. Het gebouw is vandaag geopend voor het publiek en geeft een aardig inkijkje in een boerenkamer van rond 1920.

We lopen door over de brug over de Kromme Rijn naar kasteel Rhijnestein. Dat stamt uit de 14e eeuw met veel latere restauraties. Dat is direct te zien aan het poortgebouw: onderaan kloostermoppen en aan de bovenzijde kleinere regelmatige bakstenen. Op het poortgebouw staat een jaartal in Romeinse cijfers: MDCCCLXXV.

Een imker doet goede zaken binnen de poort en we mogen achter het kasteel de rozentuin bewonderen en de opstapplaats voor de KrommeRijnder. Daarover later meer. Terug naar de St. Agneskerk. Daar zien we aan de buitenzijde dezelfde gevelopbouw. Binnen is het mooi blauw; let op de consistoriekamer met dat luik. Is dat een doopvont/doopmogelijkheid geweest? Men wist dit tijdens de herdenkingsbijeenkomst: 900-jarig bestaan Cothen en uitleg over de vondst van de kapel in Dwarsdijk ook niet.

Weer buiten even langs de witte parochiehuisjes aan de Dorpsstraat. Daar rechtsaf richting Ons Huis, eerder ’t Molentje of ’t Gerechtshuis. We komen de heer Ad van Bemmel tegen, natuurlijk een goede vraagbaak tijdens deze Open Monumentendag en wat betreft de geschiedenis van Cothen: de beste vraagbaak. Vervolgens lopen we langs de St.-Carolusschool, waar onze gids Dick vroeger ook op school zat. Even rechtsaf naar het onlangs gerestaureerde sluisje.

Tot hier kan de KrommeRijnder komen met zijn opvarenden. De vaste ligplaats van de Krommerijnder is het haventje in de Kromme Rijn in Wijk bij Duurstede, waar vroeger de zaagmolen stond.

We liepen langs hotel De Engel, na de brand verbouwd en verkleind tot enkele appartementen. Dick heeft een mooie enveloppe met foto’s van hoe het vroeger was bij zich en laat deze steeds rondgaan.

Langs de plek van de schuilkerk, waarvan alleen nog de begraafplaats over is. Terug naar en ook in de R.K. kerk. Vrijwilligers hebben binnen een chronologische uitleg gegeven met papieren van de ontwikkeling van de kerk door de eeuwen heen. Verder naar de molen Oog in ’t Zijl: we hebben geen tijd voor een bezichtiging, maar wel voor de aankoop van enkele pakjes brood- en cakemeel.

Ten slotte terug naar de Toffe Peer. Met dank aan Dick, die ons binnen twee uur veel van Cothen heeft laten zien. Los van deze rondleiding nog even op de Brink naar de oude smederij gaan kijken. Het echtpaar dat er nu woont, vertelt ons over het winkelgedeelte van de smid, de woonplek voor het grote gezin en de werkplaats achter het huis: nu verdwenen, maar vroeger met een poort waar de boerenwagens in reden om met vet gesmeerd en de paarden beslagen werden. Een mooie middag.