Beschrijving
In 2026 bestaat Cothen 900 jaar. De Historische Kring Tussen Rijn en Lek staat hierbij stil met een speciale uitgave over de geschiedenis van Cothen. Vijf toonaangevende auteurs hebben op verzoek van Ad van Bemmel de geschiedenis van Cothen uitgebreid beschreven. Deze uitgave is niet alleen interessant voor de Cothenaar, maar voor iedereen die is geïnteresseerd in de geschiedenis van het Kromme Rijngebied. Het 60 pagina’s tellende tijdschrift bevat een uitvouwbare kaart van Cothen, gemaakt door Eddie Poppe. Ook fotograaf Winfried Leeman heeft op allerlei momenten een bijdrage aan deze special geleverd. Het eerste exemplaar is op 12 september 2026 tijdens Open Monumenten Dag uitgereikt.
Inhoud
Vensters op Cothen
De vroegste geschiedenis van Cothen aan de hand van enkele opmerkelijke archeologische vondsten – Jan van Doesburg
Aan de hand van archeologische vondsten neemt dit artikel de lezer mee naar de vroegste geschiedenis van Cothen. Het verhaal begint bij de ontwikkeling van het landschap van het Kromme Rijngebied en laat zien hoe mensen hier al duizenden jaren leefden. Romeinse villa’s, bijzondere muntvondsten, aardewerk en vroegmiddeleeuwse graven schetsen een beeld van een gebied dat voortdurend verbonden was met bredere Europese ontwikkelingen. Speciale aandacht gaat uit naar De Zemelen, een plek waar al circa 2500 jaar vrijwel onafgebroken bewoning plaatsvindt. Het artikel laat zien hoe rivier, handel, landbouw en bewoning samen de basis vormden voor het latere dorp Cothen.
Cothen: landschap, ontginning en ontwikkeling
Ad van Bemmel
Dit artikel beschrijft hoe het landschap rond Cothen zich door de eeuwen heen ontwikkelde van een natuurlijk rivierengebied tot een vruchtbaar agrarisch landschap. De invloed van de Kromme Rijn staat centraal, evenals de rol van overstromingen, oeverwallen, ontginningen en dijkbouw. Ook wordt uitgelegd hoe landbouwmethoden, domeinhoven en de opdeling van grond het ontstaan van het dorp hebben beïnvloed. Door geschiedenis, landschap en landbouw met elkaar te verbinden ontstaat een helder beeld van de ontwikkeling van Cothen van middeleeuwse nederzetting tot moderne woonplaats.
Kastelen en omgrachte boerderijen
Taco Hermans
Cothen kende door de eeuwen heen een groot aantal kastelen, hofsteden en omgrachte boerderijen. Dit rijk geïllustreerde artikel onderzoekt de geschiedenis van bekende locaties zoals Rhijnestein, Royestein, Werensteyn en Bloemenweerde. De auteur laat zien dat veel van deze gebouwen niet alleen een praktische functie hadden, maar ook een belangrijk statussymbool waren voor hun bewoners. Aan de hand van historische afbeeldingen en beschrijvingen wordt duidelijk welke gebouwen zijn verdwenen, welke nog zichtbaar zijn en welke rol zij speelden binnen het dorp en het omliggende land. Een fascinerende verkenning van het historische erfgoed van Cothen.
Kerken en religie door de eeuwen heen
Herman Postema
De religieuze geschiedenis van Cothen komt uitgebreid aan bod in dit artikel. De ontwikkeling van de Agneskerk, de invloed van het Domkapittel, de Reformatie en de positie van katholieke en protestantse geloofsgemeenschappen vormen de rode draad. Daarnaast wordt aandacht besteed aan predikanten, pastoors, kerkgebouwen en het sociale leven rond de kerken. Het artikel laat zien hoe geloof en gemeenschap eeuwenlang nauw met elkaar verbonden waren en hoe verschillende geloofsgroepen uiteindelijk steeds meer gingen samenwerken. Een boeiende inkijk in de religieuze en maatschappelijke geschiedenis van het dorp.
Cothen in de periode 1900-2025 nader bekeken
Een dorp waar men altijd de handen uit de mouwen stak – Kees Vernooij
De auteur schetst de ontwikkeling van Cothen in de twintigste en eenentwintigste eeuw. Het dorp veranderde van een overwegend agrarische gemeenschap in een moderne woonplaats met steeds meer forensen. Onderwerpen als bevolkingsgroei, werkgelegenheid, verzuiling, ontzuiling, onderwijs, verenigingen en lokale politiek komen uitgebreid aan bod. Ook belangrijke gebeurtenissen en veranderingen binnen het dorpsleven krijgen aandacht. Het resultaat is een levendig portret van een gemeenschap die voortdurend wist mee te bewegen met maatschappelijke ontwikkelingen, zonder haar eigen karakter te verliezen.
Deze uitgave ter gelegenheid van het 900-jarig bestaan van Cothen is mede mogelijk gemaakt door Van Vliet Duurzaam Hout uit Cothen en de Stichting Carel Nengerman Fonds uit Utrecht. Verder zijn we erkentelijk voor de steun vanuit de gemeente Wijk bij Duurstede/ FARO-fonds.